Bekkenfysiotherapie is een erkende verbijzondering binnen de fysiotherapie en richt zich op het voorkomen en behandelen van functiestoornissen en klachten binnen het gebied van buik, bekken, bekkenbodem en lage rug bij vrouwen en mannen; zowel bij ouderen als bij kinderen.
Bekkenfysiotherapeuten hebben eerst de basisopleiding fysiotherapie voltooid. Daarna zijn zij vanuit de huidige post-HBO-opleiding bekkenfysiotherapie diagnostisch en therapeutisch breed opgeleid op het gebied van bekkendysfuncties (slecht functioneren van het bekken) en het bewegingssysteem (de bekkengordel en lage rug), al dan niet in onderlinge samenhang.
Bij welke klachten?
- ongewild verlies van urine, ontlasting en/of windjes
- niet te onderdrukken aandrang om te plassen en/of te ontlasten, veel te vaak plassen
- terugkerende urineweginfecties, schimmelinfecties
- moeizaam kwijt kunnen van ontlasting
- verzakkingen/verzakkingsgevoel van blaas, baarmoeder of darmen
- pijnklachten in de onderbuik, rond de anus of geslachtsdelen
- klachten voor en na operaties in de onderbuik (gynaecologische, urologische en darm operaties)
- bekkenpijn en lage rugklachten in de periode rond zwangerschap en bevalling
- bij gezonde zwangeren is de begeleiding met name gericht op preventie van bekkenpijn en bekkenbodemdysfunkties
- bekkenpijn en lage rugklachten door andere oorzaken dan zwangerschap of bevalling (bij zowel vrouwen als mannen)
Wat kunnen de oorzaken zijn van bovenstaande klachten?
De bekkenbodemspieren is een groep van spieren die onder in ons bekken liggen. Voor het gemak praten we meestal over de bekkenbodem. Ze vormen letterlijk de bodem van ons bekken. Deze spiergroep geeft steun aan de organen in de buik (blaas, urinebuis, baarmoeder, vagina en darm) en kunnen onze blaas en darm afsluiten waardoor we in staat zijn urine en ontlasting op te houden. Ook is de bekkenbodem erg belangrijk bij seksualiteit.
Wanneer de bekkenbodemspieren minder goed werken, kunnen er verzakkingen ontstaan van organen die hierboven genoemd zijn en kan het moeilijk worden urine en / of ontlasting op te houden. Ook kunnen er seksuele problemen ontstaan.
De bekkenbodemspieren kunnen minder goed gaan werken wanneer deze spieren beschadigd of verzwakt zijn. Deze spieren kunnen b.v. beschadigd of verzwakt raken door:
- Niet goed functioneren van de bekkenbodem
- zwangerschap en bevallingen
- de overgang (te kort aan vrouwelijke hormonen)
- overgewicht
- veel hoesten b.v. mensen met astma
- lichamelijk zwaar werk
- aandoeningen van of operaties aan de prostaat
- door jarenlang verkeerd deze spieren te gebruiken
- Soms zijn de spieren van de bekkenbodem te gespannen. Dit betekent niet dat ze te sterk zijn. Door de hoge spanning raken de spieren uitgeput en kunnen niet goed meer functioneren.
- Niet goed functioneren van rug cq buikspieren
Meestal gaat het dan om verminderde kracht in deze spieren of het verkeerd functioneren van deze spieren. Hierdoor ontstaan pijnklachten in bekken/lage rug regio. Deze klachten ontstaan vaak tijdens de zwangerschap of na de bevalling, maar kunnen ook andere oorzaken hebben. Vroeger werd vaak gezegd dat lage rugklachten cq bekkenpijn hoorde bij de zwangerschap en dat er niets aan te doen was. Het tegendeel is waar: u hoeft geen lage rugklachten cq bekkenpijn te hebben tijdens de zwangerschap, er is wel degelijk iets aan te doen!!! D.m.v. spierversterkende oefeningen en adviezen kunt u de klachten reduceren of zelfs laten verdwijnen.
Wat kan de bekkenfysiotherapeut?
- de bekkenfysiotherapeut geeft voorlichting over en behandeling bij bekkenbodemproblematiek en bekkenpijn
- de bekkenfysiotherapeut helpt bij het leren herkennen en trainen van de spieren van het bekken, van de bekkenbodem en de spiergroepen waarmee de bekkenbodem in het dagelijks functioneren mee samenwerkt
- de bekkenfysiotherapeut herstelt de in samenhang met de klacht verminderde fitheid (conditie) en geeft ADL(Algemeen Dagelijkse Activiteiten)-adviezen
- de bekkenfysiotherapeut adviseert en helpt bij het herwinnen van de controle over vulling en ledigen van blaas en darmen ( bv. blaastraining)
- de bekkenfysiotherapeut adviseert met betrekking tot ondersteunende hulpmiddelen indien nodig, zoals een bekkenband, óf opvangmaterialen bij incontinentieklachten,
De verwijzing
Indien in aanmerking wilt komen voor een behandeling bij een bekkenfysiotherapeut dan heeft u een verwijzing nodig van de huisarts of van een medische specialist.
Om te bepalen of er een indicatie is voor bekkenfysiotherapeutische behandeling, kan een verwijzer gebruik maken van het fysiotherapeutisch consult. In dat geval wordt de patiënt verwezen met een vraagstelling voor een consult. Deze vraagstelling is bedoeld voor anamnese en onderzoek door de fysiotherapeut, gevolgd door een schriftelijk verslag aan de verwijzer. Hierin staan de bevindingen over de patiënt, een analyse van de bekkenbodemfunctie en een advies over de mogelijke fysiotherapeutische behandelstrategieën. De beslissing over het verdere beleid ligt bij de verwijzer. Als deze op grond van het gegeven advies besluit tot fysiotherapeutische behandeling, dient hij schriftelijk te verwijzen.
De vergoeding
De behandelingen worden vergoed door de ziektenkosten verzekeraars indien u aanvullend verzekerd bent. Het aantal behandelingen dat u vergoed krijgt is afhankelijk van hoe u aanvullend verzekerd bent